Du học Úc nên học ngành gì là câu hỏi mà hầu hết phụ huynh và học sinh đều hỏi đầu tiên, trước cả việc chọn trường hay thành phố. Úc có quá nhiều lựa chọn, ngành nào cũng được quảng cáo là “hot, dễ định cư, lương cao” nên nếu chỉ nghe theo số đông rất dễ chọn sai. Bài viết này sẽ giúp bạn nhìn thẳng vào mục tiêu của mình để du học Úc nên chọn ngành nào cho đúng, thay vì chạy theo ngành hot ở Úc một cách mơ hồ.
Du học Úc nên học ngành gì nếu mục tiêu ở lại làm việc lâu dài?
Nếu bạn xác định học xong muốn ở lại Úc làm việc 2-4 năm hoặc lâu hơn, thì việc chọn ngành không thể tách rời danh sách kỹ năng thiếu hụt (Skilled Occupation List) và yêu cầu của các bang. Không phải ngành hot ở Úc trên báo chí là ngành dễ ở lại cho du học sinh.
Thực tế tư vấn nhiều năm, Thành Phát thấy những nhóm ngành sau có nhu cầu tuyển dụng ổn định và được các bang ưu tiên xét tay nghề thường xuyên hơn:
- Y tế và chăm sóc sức khỏe: Điều dưỡng, hộ lý aged care, vật lý trị liệu, trị liệu nghề nghiệp. Đặc thù ngành này là yêu cầu tiếng Anh cao (thường IELTS 7.0 cho điều dưỡng), học nặng và phải thực tập lâm sàng, nhưng cơ hội việc làm rộng ở cả thành phố lớn và vùng regional.
- Giáo dục mầm non và tiểu học: Giáo viên mầm non (Early Childhood Teacher) thiếu hụt kéo dài, đặc biệt nếu bạn sẵn sàng học và làm việc ở khu vực regional. Yêu cầu đầu vào và chuẩn tiếng Anh cho giáo viên rất khắt khe.
- Kỹ thuật và công nghệ: Kỹ sư dân dụng, điện – điện tử, cơ khí, IT (cyber security, software engineering, data analytics). Nhóm này cạnh tranh cao, nhà tuyển dụng Úc đánh giá rất kỹ kinh nghiệm thực tập và dự án thực tế, không chỉ bằng cấp.
- Nhóm nghề trades: Điện, đầu bếp, làm bánh, xây dựng, ô tô. Đây là hướng đi thực tế của du học nghề Úc, thời gian học ngắn hơn đại học, học phí thấp hơn nhưng yêu cầu tay nghề và tiếng Anh giao tiếp tốt để theo kịp chương trình.
Sai lầm hay gặp là chọn ngành chỉ vì nghe nói “dễ định cư” mà bỏ qua điều kiện tiếng Anh, yêu cầu đánh giá tay nghề (skills assessment) và kinh nghiệm làm việc sau tốt nghiệp. Một ngành có trong danh sách nhưng yêu cầu 3 năm kinh nghiệm và điểm tiếng Anh 8.0 thì không hề dễ cho sinh viên mới ra trường.
Du học Úc nên chọn ngành nào nếu xác định về Việt Nam phát triển?
Không phải ai cũng muốn ở lại Úc. Rất nhiều gia đình cho con đi học để lấy bằng cấp quốc tế rồi về Việt Nam làm việc, tiếp quản kinh doanh gia đình hoặc vào các tập đoàn đa quốc gia. Khi đó, tiêu chí chọn ngành hoàn toàn khác.
Bạn nên ưu tiên ngành có tính chuyển đổi cao, dễ áp dụng ở Việt Nam và được doanh nghiệp trong nước đánh giá cao:
- Kinh doanh, Marketing, Business Analytics, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng: Bằng Úc được đánh giá tốt, nhưng nhà tuyển dụng Việt Nam sẽ hỏi bạn làm được gì. Hãy chọn trường có chương trình thực tập (internship) hoặc dự án với doanh nghiệp thật.
- Công nghệ thông tin, Khoa học dữ liệu, Trí tuệ nhân tạo: Dù ở Úc hay về Việt Nam, nhu cầu đều lớn. Điểm mạnh của học ở Úc là được tiếp cận chương trình cập nhật và cơ hội thực tập tại công ty công nghệ.
- Truyền thông, Thiết kế, Sáng tạo: Phù hợp nếu bạn có portfolio mạnh. Đừng chọn vì thấy ngành “nhẹ”, vì ngành này ở Úc yêu cầu khả năng tự học và làm dự án rất cao.
Nếu mục tiêu là về nước, đừng cố chọn ngành chỉ để ở lại mà bạn không thích và không giỏi. Học một ngành bạn chán trong 3-4 năm ở Úc sẽ rất tốn kém cả tiền bạc và tinh thần, trong khi về Việt Nam ngành đó lại không có lợi thế cạnh tranh.
Ngành hot ở Úc không phải lúc nào cũng là ngành dễ xin việc cho du học sinh
Đây là điểm cần tỉnh táo nhất. Ngành hot ở Úc thường được nói tới theo nhu cầu của thị trường lao động bản địa, nhưng du học sinh quốc tế còn bị giới hạn bởi visa, yêu cầu tiếng Anh và kinh nghiệm.
Ví dụ, nhiều bạn thấy ngành Hospitality, Đầu bếp được nhắc nhiều nên đăng ký ngay. Thực tế, để xin được việc ổn định và xét định cư theo nhóm này, bạn cần hoàn thành khóa học được công nhận, có đủ giờ làm việc thực tế, vượt qua đánh giá tay nghề và cạnh tranh với lượng lớn ứng viên cùng ngành. Nếu tiếng Anh yếu, không chịu được áp lực làm bếp, bạn sẽ rất chật vật.
Ngược lại, một ngành tưởng chừng “không hot” như Giáo dục mầm non hay Công tác xã hội (Social Work) lại có nhu cầu tuyển dụng thật và đều đặn ở nhiều bang, nhưng ít người chọn vì e ngại yêu cầu tiếng Anh và tính chất công việc. Vì vậy, thay vì hỏi ngành nào hot nhất, hãy hỏi: ngành nào hot mà mình đủ năng lực và điều kiện để theo đuổi đến cùng?
Trước khi chốt ngành, bạn nên tự trả lời 3 câu hỏi: Mình có học tốt các môn nền tảng của ngành đó không (Toán, Sinh, Viết…)? Mình có chịu được tính chất công việc thực tế không (làm ca đêm với điều dưỡng, làm ngoài công trường với kỹ sư)? Ngân sách gia đình có gánh được học phí và chi phí sinh hoạt cho toàn bộ thời lượng ngành đó không?
Chọn ngành theo năng lực học và ngân sách: bài toán chi phí thực tế
Học phí ở Úc chênh lệch rất lớn theo ngành và bậc học. Nhóm Y tế, Kỹ sư, IT ở các đại học lớn thường có học phí cao hơn hẳn so với nhóm Kinh doanh, Du lịch – Khách sạn ở học viện hay trường nghề. Nếu ngân sách hạn chế mà cố chọn ngành học phí cao ở thành phố đắt đỏ như Sydney, Melbourne, áp lực tài chính sẽ khiến bạn khó tập trung học.
Cách tính ngân sách thực tế bạn nên làm như sau: Tổng chi phí một năm = Học phí + Sinh hoạt phí + Bảo hiểm OSHC + Vé máy bay và chi phí phát sinh. Trong đó sinh hoạt phí phụ thuộc rất nhiều vào thành phố bạn ở. Hãy lấy con số học phí trên website chính thức của trường làm chuẩn, cộng thêm sinh hoạt phí tham khảo từ trang của Bộ Di trú Úc, rồi nhân với số năm học để ra tổng đầu tư.
Ví dụ minh họa cách ước tính: Nếu một khóa Cử nhân 3 năm có học phí khoảng 24.000 – 30.000 AUD/năm, sinh hoạt phí khoảng 25.000 – 30.000 AUD/năm tùy thành phố, thì tổng chi phí tham khảo cho 3 năm có thể rơi vào khoảng 147.000 – 180.000 AUD cho toàn khóa. Con số này chỉ là khoảng tham khảo để lập kế hoạch, bạn bắt buộc phải kiểm tra lại trên website trường và cơ quan di trú Úc vì mức phí thay đổi theo từng năm và từng trường.
Lưu ý: du học sinh được phép làm thêm trong thời gian học với số giờ giới hạn theo quy định visa hiện hành. Đừng tính thu nhập làm thêm để gánh học phí chính, vì lịch học, kỳ thi và yêu cầu chuyên cần sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì visa.
| Nhóm ngành | Thế mạnh khi học ở Úc | Yêu cầu điển hình | Chi phí và thời gian tham khảo | Gợi ý cho ai phù hợp |
|---|---|---|---|---|
| Điều dưỡng, Chăm sóc sức khỏe | Nhu cầu nhân lực cao, cơ hội việc làm rộng ở nhiều bang | IELTS thường 7.0, học nặng, thực tập lâm sàng bắt buộc | Đại học 3-4 năm, học phí nhóm cao | Học tốt Sinh, tiếng Anh tốt, chịu được áp lực ca kíp |
| Giáo dục mầm non | Thiếu hụt dài hạn, ưu tiên ở vùng regional | Tiếng Anh cao, yêu cầu kiểm tra lý lịch làm việc với trẻ em | Đại học 4 năm, học phí trung bình – cao | Kiên nhẫn, yêu trẻ, tiếng Anh học thuật tốt |
| IT, Cyber Security, Data | Chương trình cập nhật, nhiều cơ hội thực tập | Nền tảng Toán, tư duy logic, portfolio dự án | Đại học 3 năm, học phí trung bình – cao | Giỏi Toán, thích tự học công nghệ mới |
| Kỹ thuật (Dân dụng, Điện, Cơ khí) | Được đánh giá tay nghề rõ ràng, nhu cầu ở regional | Toán, Lý tốt, yêu cầu kiểm định chương trình | Đại học 4 năm, học phí nhóm cao | Học tốt khối tự nhiên, muốn làm việc kỹ thuật |
| Kinh doanh, Marketing, Logistics | Linh hoạt, dễ chuyển đổi khi về Việt Nam | IELTS 6.0 – 6.5, không yêu cầu nền tảng quá đặc thù | Đại học 3 năm hoặc Cao đẳng/Nghề 1.5-2 năm, học phí linh hoạt | Hướng về Việt Nam, muốn phát triển quản lý, kinh doanh |
| Bếp, Nhà hàng – Khách sạn, Trades | Học nghề thời gian ngắn, chú trọng thực hành | Tiếng Anh giao tiếp, sức khỏe tốt, chịu được áp lực thực tế | Nghề 1.5-2.5 năm, học phí thấp hơn đại học | Muốn đi nhanh, ngân sách vừa phải, thích làm nghề |
Bạn có thể tham khảo chi tiết hơn về điều kiện đầu vào, chi phí theo trường và lộ trình visa sau tốt nghiệp trong bài Du học Úc: điều kiện, ngành học và chi phí đã có trên site để đối chiếu trước khi quyết định.
Lộ trình chọn ngành chuẩn trước khi nộp hồ sơ
Để không phải đổi ngành giữa chừng – việc rất tốn tiền và ảnh hưởng visa – bạn nên đi theo thứ tự sau:
- Chốt mục tiêu sau tốt nghiệp: Ở lại Úc làm việc hay về Việt Nam? Nếu ở lại, bạn có sẵn sàng học và làm ở vùng regional để tăng cơ hội không?
- Đánh giá năng lực thật: Điểm trung bình môn, điểm IELTS/PTE hiện tại, môn mạnh – môn yếu. Đừng chọn điều dưỡng khi tiếng Anh mới 5.5 và sợ máu, hay chọn IT khi không thích Toán.
- Khoanh vùng 2-3 ngành phù hợp: Từ mục tiêu và năng lực, chọn 2-3 ngành, sau đó mới chọn trường có kiểm định ngành đó. Ví dụ kỹ sư cần khóa học được Engineers Australia công nhận, IT nên xem chương trình có được ACS công nhận không.
- Kiểm tra chi phí và yêu cầu visa: Tra học phí trên website trường, tra yêu cầu tiếng Anh, tra điều kiện Genuine Student và chứng minh tài chính trên trang của Bộ Di trú Úc và Đại sứ quán Úc.
- Học thử và nói chuyện với người trong ngành: Nếu có thể, hãy trao đổi với cựu du học sinh đang làm đúng ngành đó ở Úc. Họ sẽ cho bạn góc nhìn thực tế về việc học và việc làm mà brochure không nói.
Chọn ngành là quyết định quan trọng nhất của cả hành trình du học Úc. Ngành hot chỉ có giá trị khi nó khớp với năng lực, tính cách và kế hoạch tài chính của bạn. Nếu cần, hãy nhờ tư vấn viên có kinh nghiệm phân tích hồ sơ học tập và ngân sách gia đình để đưa ra 2-3 phương án ngành – trường – lộ trình rõ ràng, thay vì chỉ chạy theo một cái tên ngành đang được nhắc nhiều trên mạng.
Câu hỏi thường gặp
Du học Úc nên học ngành gì để dễ xin việc nhất hiện nay?
Không có ngành nào dễ xin việc cho tất cả mọi người. Các nhóm Y tế, Giáo dục mầm non, Kỹ thuật và IT thường có nhu cầu tuyển dụng ổn định hơn, nhưng đều yêu cầu tiếng Anh cao, bằng cấp được công nhận và kinh nghiệm thực tập. Bạn nên chọn ngành khớp với năng lực và có lộ trình thực tập rõ ràng.
Ngân sách hạn chế có nên chọn ngành hot học phí cao ở Úc?
Nên cân nhắc kỹ. Hãy tính tổng chi phí toàn khóa gồm học phí, sinh hoạt phí và bảo hiểm, tra trực tiếp trên website trường và Bộ Di trú Úc. Nếu ngân sách hạn chế, có thể cân nhắc học ở thành phố regional, chọn trường có học phí phù hợp hoặc lộ trình cao đẳng liên thông đại học.
Chọn ngành theo định cư có rủi ro không?
Có, vì danh sách ngành ưu tiên và chính sách visa thay đổi theo từng năm và từng bang. Chọn ngành chỉ vì định cư mà bỏ qua năng lực và sở thích dễ dẫn đến học không nổi hoặc không theo được yêu cầu tay nghề. Tốt nhất là chọn ngành vừa có nhu cầu vừa là thế mạnh của bạn.